تبلیغات
یوردوم Yurdum - Təkəmçi تكم چی
1393/12/23

Təkəmçi تكم چی

   یازیلیب‌دیر: علی واحدی    نوع مطلب :تاریخ ،


Təkəmçi

تكم چی

بشارت دهندگان نوروز


آیین تکم (تکم خوانی و تکم گردانی) عمری دراز در خطه آذربایجان(آذری بایجان) دارد و متاسفانه مثل اکثر آیینهای اصیل در حال فراموشی است.

http://alivahedi.mihanblog.com/علی واحدی

وقتی صدای تکم چی ها با زبان شیرین و آهنگین در شهر و روستا می پیچید، به مردم نوید آمدن بهار را می دهدتکم خوان ها معمولا از کوهستانها می آیند و اشعاری را درباره نوروز ، زایشو نوزایش می خوانند و علامت مشخصه آنها نیز همین بز تزیین شده و تکم است.

بز در تاریخ خاورمیانه و در تاریخ ایران زمین(آذربایجان) در اکثر داستانها آمده و یکی از اساسی ترین مولفه های اسطوره ای و به معنی برکت و زایش است و بر اساس تصاویر به دست آمده از دل غارها ، در دوران قبل از شهرنشینی هم اهمیت آن شناسایی شده بود.


http://s1.picofile.com/file/6374750500/tekem.jpg


انسان عهد باستان برای رسیدن به پاسخها و غلبه بر ترس خود همیشه در ارتباط با اسطوره ها، آیین هایی را انجام می داده که آیین تکم خوانی نیز یکی از اشکال نمایشی آن در منطقه آذربایجان محسوب می شود.

تکم آیینی است که چند روز مانده به چهارشنبه سوری اجرا می شود. بر اساس رسمی دیرین در خطه آذربایجان در اسفندماه هر هفته جشنی برای استقبال از بهار بر پا می شود و معمولا مردم این جشنها را از اولین چهارشنبه اسفند معروف به ”یالانچی چرشنبه“ (چهارشنبه دروغکی) شروع می کنند.
دومین چهارشنبه که به ”خبرچی“ است ، سومین چهارشنبه نیز ”کول چرشنبه“ (چهارشنبه خاکستری) و چهارمین چهارشنبه نیز ”گول چرشنبه“ (چهارشنبه گل) گفته می شود.
تکمچی ها و تکم گردانان در بین دو چهارشنبه آخر یعنی کول چرشنبه و گول چرشنبه می آیند و اشعارشان را خوانده و مژدگانی آمدن عید و فرا رسیدن نوروز را می گیرند.

http://s1.picofile.com/file/6374752512/tekemchi.jpg


چندی از اشعار تكم چی:

جناب جبرئیل نامه گتوردی
گتور جگین پیمبره یتوردی
مبارک قوللارین گویه گوتوردی
سیزون بوتازه بایراموز مبارک
آیوز ، ایلوز ، هفتوز ، گونوز مبارک

ترجمه: جناب جبرائیل نامه آورد / به محض آوردن به پیامبر رسانید / پیغمبر
هم دستهایش را بر آسمان برداشت که / این عید تازه تان مبارک باشد / ماهتان
، سالتان ، هفته تان ، روزتان مبارک باد /
*****
امیرالمومنین تخته چخاجاق
یزیدون بوینونا نوخدا وراجاق
شیرین شربت سو یرینه آخاجاق
سیزون بوتازه بایراموز مبارک
آیوز ، ایلوز ، هفتوز ، گونوز مبارک

ترجمه: حضرت امیرالمومنین ، به تخت ولایت خواهد نشست / و برگردن یزید
افسار خواهد بست / و به جای آب در رودها شربتهای شیرین جاری خواهد شد /
این عید تازه تان مبارک باشد / ماهتان ، سالتان ، هفته تان ، روزتان مبارک
باد /
*****
بیزیم یرده یومورتانی یویارلار
انونی دونوب یددی رنگه بویارلار
یددی سینده تحویل اوسته قویارلار
سیزون بوتازه بایراموز مبارک
آیوز ، ایلوز ، هفتوز گونوز مبارک

ترجمه: / درسرزمین ما تخم مرغ را می شویند / و آنرا به هفت رنگ می آرایند /
و هر هفت تا را در سفره عید می گذارند / این عید تازه تان مبارک باشد /
ماهتان ، سالتان ، هفته تان ، روزتان مبارک باد /


ائتیکئت‌لر: تكم چی ، نوروز ، اغوزبایرامی ، یازبایرامی ، علی واحدی ، اورمیه ، تبریز ،

عربلی
1393/12/25 05:06 ب.ظ
سالاملار
دونیا آزربایجاننیلارین بایرامی موبارک اولسون
سیزده بو معلوماتلارا گورا ساغ اولون
deniz
1393/12/24 03:22 ب.ظ
گوزل میللی فولکلوروموزا ایفتیخار ائلیرم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.